Sonda paliwa kontra CAN — różnice, które mają znaczenie dla Twojej floty

Kontrola paliwa to dla wielu firm realny sposób na ograniczenie kosztów działalności. Jednak w jaki sposób wykonywać ją efektywnie? Czy montaż precyzyjnych sond jest koniecznością, czy może odczyt z CAN pojazdu wystarczy?

Na rynku ofert monitoringu paliwa najczęściej pojawiają się dwa rozwiązania: montaż sondy pomiaru paliwa oraz bezpośredni odczyt danych z komputera pokładowego pojazdu. Mają one taki sam cel: umożliwić nam zdalny wgląd do danych paliwowych w pojeździe. Jednakże znacząco różnią się zasadą działania, zastosowaniem oraz dokładnością.

Sonda pomiaru paliwa – definicja

Sondą pomiaru paliwa nazywamy urządzenie, służące do mierzenia poziomu cieczy, zamontowane fizycznie w zbiorniku paliwa pojazdu. Informacje dotyczące poziomu paliwa są przekazywane w sposób ciągły do zewnętrznego rejestratora systemu monitoringu GPS. Dzięki temu możliwa jest kontrola zużycia paliwa, wykrywanie ubytków oraz prowadzenie ewidencji tankowań w czasie rzeczywistym.

Najczęściej spotykanym rozwiązaniem są sondy ciśnieniowe, choć występują także pojemnościowe oraz ultradźwiękowe.

Jakie są zalety sondy pomiaru paliwa?

Co sprawia, że firmy tak chętnie decydują się na montaż sond w pojazdach? Oto kilka atutów tego rozwiązania:

• Najważniejszą cechą sondy pomiaru paliwa jest jej wysoka dokładność. Wynosi ona maksymalnie ok. 2% błędu pomiarowego wobec pojemności zbiornika, choć zazwyczaj nie przekracza 1%.
• Wysoka skuteczność wykrywania kradzieży oraz nadużyć. Wynika ona bezpośrednio z dokładności pomiaru, a także możliwości odczytu danych również w momencie wyłączenia pojazdu.
• Dane nie są przetwarzane przez komputer pokładowy, a ich zakres jest znacznie większy.
• Sonda pomiaru paliwa to doskonałe rozwiązanie wszędzie tam, gdzie występują większe zbiorniki paliwa: w autach ciężarowych, maszynach budowlanych, ciągnikach i maszynach rolniczych, dystrybutorach paliwa, agregatach itp.
• Odczyt z komputera pokładowego nie jest możliwy w każdym pojeździe, natomiast montaż sondy w większości przypadków jest.

Sonda paliwowa to sposób na uzyskanie stabilnego odczytu poziomu paliwa swojej floty pojazdów. Niestety nie ma rozwiązań uniwersalnych – nie sprawdzi się ona w samochodach osobowych. Jej montaż jest tam najczęściej niemożliwy ze względu na zbyt mały zbiornik paliwa.

Warto zaznaczyć, że zamontowanie tego typu urządzenia wymaga również niewielkiej ingerencji w zbiornik pojazdu. Sam proces powinien być wykonywany przez doświadczonego specjalistę. Dlatego też na to rozwiązanie decydują się firmy, którym zależy na dokładnych danych oraz rzetelnej kontroli.

Odczyt paliwa z CAN – co to oznacza?

Inną popularną możliwością jest odczyt paliwa z komputera pokładowego pojazdu. CAN (Controlled Area Network) to nic innego jak wewnętrzna sieć komunikacyjna pojazdu. Jej zadaniem jest łączenie modułów elektronicznych silnika, skrzyni biegów, licznika, systemu paliwowego i innych.

Co sprawdzimy dzięki podłączeniu pod CAN?

Jednym z zadań tej sieci jest zbieranie danych z czujników umieszczonych fabrycznie w pojeździe. Dzięki podłączeniu rejestratora GPS do CAN, możemy odczytać szereg zróżnicowanych danych, takich jak:

• Licznik kilometrów (przebieg),
• Aktualna prędkość,
• Obroty silnika,
• Temperatura silnika,
• Poziom paliwa

i wiele innych.

Jak producent pojazdu mierzy poziom paliwa?

Odczyt poziomu paliwa jest uzyskiwany poprzez umieszczony w zbiorniku paliwa pływak, który porusza się wraz z poziomem cieczy. Na jego wskazania znacząco wpływają warunki fizyczne, takie jak prędkość poruszania się pojazdu czy wejście w zakręt. W zależności od budowy pływaka i jego ograniczeń technicznych część tankowanego paliwa może pozostawać niewidoczna dla systemu CAN.

Z tego względu odczyt jest poddawany przetwarzaniu i filtrowaniu jeszcze zanim trafi do systemu monitorowania GPS. Producent pojazdu stosuje odpowiednie algorytmy, aby uśrednić oraz wygładzić pomiar. W efekcie, otrzymywane wartości są zaokrąglone i ich błąd pomiaru osiąga nawet do 30%.

Odczyt z CAN – zalety i wady

Warto również pamiętać, że dane są przesyłane przez komputer pokładowy dopiero po uruchomieniu stacyjki pojazdu. Oznacza to, że wykrywanie ubytków paliwa oraz dokładna weryfikacja tankowań są w pewnym stopniu utrudnione – ograniczone wyłącznie do czasu pracy pojazdu. Niekiedy dane są sczytywane z opóźnieniem, co wynika ze specyfiki pracy komputera pojazdu. Odczyt i odpowiednie przetworzenie danych zajmują dodatkowy czas, w zależności od budowy pływaka i jego ograniczeń technicznych.

Mimo to, pomiar paliwa z magistrali CAN ma swoje ważne zastosowania. To rozwiązanie wybierają firmy, które nie mogą sobie pozwolić na ingerencję w zbiornik paliwa pojazdu. W odróżnieniu od sondy, montaż podłączenia pod magistralę CAN przebiega bezinwazyjnie. Doskonale sprawdzi się w przypadku floty samochodów osobowych czy dostawczych, gdzie podłączenie sondy może okazać się niemożliwe.

Sonda pomiaru paliwa a odczyt z CAN – co wybrać?

Nie ma jednego, złotego środka. Wybór odpowiedniego rozwiązania będzie zależeć przede wszystkim od rodzaju floty oraz potrzeb firmy.

Sonda pomiaru paliwa najlepiej sprawdzi się w pojazdach ciężarowych, maszynach budowlanych i rolniczych – wszędzie tam, gdzie mamy do czynienia z dużym zużyciem i znaczącymi kosztami paliwa. Jest to rozwiązanie dla firm, które chcą kontrolować tankowania paliwa, wykrywać kradzieże oraz dokładnie analizować zużycie paliwa podczas pracy pojazdów i maszyn.

Natomiast CAN okaże się optymalnym rozwiązaniem dla flot samochodów osobowych i dostawczych, gdzie liczy się szybkie wdrożenie i podstawowa kontrola kosztów paliwa. Dodatkowym atutem jest także szereg innych wskaźników, takich jak zdalny odczyt licznika kilometrów czy sprawdzenie obrotów silnika w danym czasie.

Sonda paliwa kontra CAN – podsumowanie

Sonda pomiaru paliwa jest zdecydowanym liderem w kontroli paliwa, z uwagi na jej dokładność i ciągły sposób działania (mierzy paliwo również po wyłączeniu stacyjki pojazdu). Warto dodać, że odczyt z homologowanej sondy paliwa może być także materiałem dowodowym w sprawach dotyczących kradzieży paliwa. Nie jest to niestety możliwe w przypadku danych pobranych z komputera pokładowego pojazdu.

CAN można określić narzędziem wspomagającym w systemach monitoringu GPS pojazdów. Jest on obarczony dużym błędem pomiarowym i brakiem możliwości kontroli paliwa podczas unieruchomienia pojazdu. Finalnie, oba systemy pozwalają zwiększyć kontrolę nad zużyciem paliwa we flocie pojazdów oraz dostarczyć cennych danych dotyczących ich eksploatacji, tym samym poprawiając efektywność zarzadzania flotą.

Wybór systemu kontroli paliwa jest zależny od zapotrzebowania i konkretnych typów pojazdów w danej firmie. W praktyce, wiele firm decyduje się na wykorzystanie w monitoringu GPS obu rozwiązań, dobierając odpowiednią technologię do konkretnego pojazdu.